أبو ريحان البيروني ( مترجم : باقر مظفرزاده )

798

الصيدنة في الطب ( داروشناسى در پزشكى ) ( فارسى )

نام يونانى اين گياه مشتق از واژهء داحس - « ناخن‌خواره » ( عقربك ، بيمارى ناخن ) - به يونانى است و گياه به اين نام - Paronychia serpyllifolia D . C . ؛ عيسى ، 7 135 ؛ I , Low ، 335 ؛ بدويان ، 2553 . در اين منابع به نام عربى اين گياه يعنى حشيشة الداحس « علف داروى ناخن‌خواره » اشاره مىشود . ( 3 ) . الداحس ، نك . يادداشت شمارهء 2 . 813 . قاتل ابيه 1 - درخت توت فرنگى اين « قوماروس » 2 است . اطيوس : اين « قطلب » 3 است يعنى « كشنده پدر خود » ؛ اين درختى است كه ميوه‌هايش سبب سردرد مىشود . مىگويند كه ازآن‌رو به اين نام ناميده شده است كه برگ‌ها و شاخه‌هاى خود و هر چيزى را كه رويش بيفتد مىخورد . مىگويند كه اين « كندس » است . پولس : اين درختى بسيار قابض است و ميوه‌هايش را « ماموكلان » 4 مىنامند . ( 1 ) . به عربى « كشنده پدر خود » - Arbutus unedo L . ؛ سراپيون ، 252 ؛ ابو منصور ، 464 ؛ ميمون ، 328 ؛ عيسى ، 14 19 ؛ II , Dozy ، 308 . ( 2 ) . قوماروس - يونانى ؛ تئوفراست ، 541 ؛ ديوسكوريد ، I ، 136 . ( 3 ) . قطلب ، قس . II , Dozy ، 377 . ( 4 ) . نسخهء الف : ماموللا ، بايد خواند ماموكلان - يونانى ؛ ميمون ، 328 814 . قتاد 1 - گون ابو حنيفه : اين درختى با خارهاى سوزن‌مانند است ، گل‌هاى 2 ريز به رنگ غبار دارد . ميوه‌ها با آنها مىرويند ، آنها نيز به رنگ غبارند و به خار مىمانند . ( 1 ) . نام عربى . Astragalus gummifera Lab . مترادف A . tragacantha L . ؛ ابن سينا ، 635 ؛ ميمون ، 191 ؛ عيسى ، 7 26 ؛ Lane ، 2486 . ( 2 ) . برمة ، نسخهء فارسى : گل ، لسان العرب ، III ، 342 و Lane ، 2486 : وريقة - « برگ‌هاى ريز » . 815 . قثّاء 1 - خيار قثاء در خراسان خيار 2 ناميده مىشود و به گويش مردم جوف در يمن قشعر 3 است . پولس و ابو الخير : صامريوما 4 همان « خيار دشتى » است .